เกลือสินเธาว์ วิถีพื้นบ้าน การผลิตเกลือ

เกลือ นับเป็นสุดยอดของการปรุงรส และการถนอมอาหาร ของไทย และจัดเป็นสินค้าที่มีมูลค่ามาตั้งแต่สมัยโบราณ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่ราบสูงหรือภูเขา จังหวัดอุบลราชธานีนับจังหวัดหนึ่งที่เป็นแหล่งผลิตเกลือสินเธาว์คุณภาพดี ตามแนวแหล่งน้ำสาขาของแม่น้ำชี แม่น้ำมูล และรอบๆเนินตามท้องทุ่งทั่วไป ซึ่งมีแหล่งใหญ่ที่สุด ถึง 3 แห่ง หนึ่งในนั้นคือ บ่อโนนขี้กลิ้ง ที่แม้จะเป็นบ่อขนาดเล็กแต่มีปริมาณเกลือหนาแน่นและเข้มข้น ทั้งยังมีรดชาติดี บ่อตั้งอยู่ในพื้นที่ หมู่ 10 ต.ยางขี้นก ชาวบ้านที่นี้ยังคงใช้ภูมิปัญญาพื้นบ้านดั้งเดิม ที่เรียกว่า “การต้มเกลือ” ในการผลิตเกลือ เริ่มจากการขูดเอาดินที่มีรสเค็ม ที่เรียกกันว่า ขี้ทา หรือดินเกลือมากองรวมกัน แล้วเทลงในรางไม้ขนาดใหญ่ โดยตักน้ำที่ขุดจากใต้ดินที่มีความเค็มมาเทในราง แล้วใช้ไม้กวนให้เข้ากันทิ้งไว้ 3 – 4 ชั่วโมง จนตกตะกอนได้น้ำเกลือใสๆ แล้วปล่อยน้ำผ่านท่อไม้ไผ่ลงในภาชนะรองน้ำเกลือ จากนั้นตักน้ำเกลือมาเทลงในรางเหล็กให้เต็ม ใส่ฟืนและคอยดูความร้อนให้สม่ำเสมอ ประมาณ 4 ชั่วโมง น้ำเกลือจะค่อยๆงวดลงจนเม็ดเกลือตกผลึก แล้วนำมาตากแดดให้แห้ง บรรจุในภาชนะที่เรียกกันว่า กระทอ ไม้ไผ่สานเป็นภาชนะทรงกระบอก เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1 คืบ ยาว 1 ศอก รองก้นและข้างด้วยใบตองชาด หรือใบตองตึง กลายเป็นบรรจุภัณฑ์เก๋ๆ สัญชาติไทยที่ไฉไลไม่น้อย

_MG_7363 _MG_7368

Posted in ของดี..ชุมชนทั่วไทย.