คว่ำตายหงายเป็น … สมุนไพรชื่อแปลกที่มากประโยชน์

139

สมุนไพรชื่อแปลก คว่ำตายหงายเป็น หรือ ต้นตายใบเป็น อาจจะมาจากลักษณะของพืชชนิดนี้ คือ เมื่อเด็ดใบออกมาทิ้งไว้ก็ไม่ตาย แต่จะสร้างตา หรือปุ่ม และราก งอกออกมาจากขอบใบ และแตกเป็นต้นอ่อน นำไปขยายพันธุ์ได้ต่อไป
คว่ำตายหงายเป็น มีชื่อวิทยาศาสตร์ คือ Bryophyllum pinnatum (Lam.) มีชื่อเรียกอื่นๆ เช่น กะเร(ภาคใต้), ต้นตายใบเป็น นิรพัตร เบญจฉัตร(ภาคกลาง), ยาเท้า(อีสาน), เป็นพืชดั้งเดิมของทวีปแอฟริกา ขึ้นกระจายทั่วไปในเขตร้อนของโลก ในกลุ่มประเทศอาเซียน เช่น เวียดนาม กัมพูชา ลาว เป็นต้น เป็นพืชที่ทนทาน สามารถขึ้นได้แม้ในสภาพอากาศที่แห้งแล้ง
ลักษณะเป็นไม้ล้มลุก อายุยืน ลำต้นอวบน้ำ ตรงและแข็งแรงมาก สูงประมาณ 1 เมตร แตกกิ่งก้านเล็กน้อย เปลือกเกลี้ยงสีเทาปนน้ำตาลหรือสีม่วงเข้ม ใบเป็นใบเดี่ยว รูปไข่ โคนและปลายมน ขอบใบหยักเหมือนฟันเลื่อย สามารถงอกราก และลำต้นใหม่ได้ เนื้อใบอวบหนา ดอกเป็นช่อที่ปลายยอด มีสีแดงและเขียว ทรงกระบอก ห้อยคว่ำลง ปลายเป็น 4 แฉก ออกดอกช่วงเดือนธันวาคม-มกราคม ส่วนผลเป็นพวง รูปทรงรี ด้านในมีเมล็ดขนาดเล็ก ขยายพันธุ์โดยการใช้เมล็ดหรือใบ
แพทย์แผนโบราณของไทยใช้ใบต้นคว่ำตายหงายเป็น  ตำพอกแก้ปวด แก้อักเสบ ฟกบวม และถอนพิษ ส่วนน้ำที่คั้นจากใบนำมาผสมการบูร ใช้ทาถูนวด แก้เคล็ด แก้ขัดแพลง  เช่นเดียวกับในประเทศฟิลิปปินส์และอินเดีย ซึ่งใช้ใบในการห้ามเลือด ช่วยรักษาแผล และรักษาหูดที่เท้า
จากการศึกษาพบว่า ใบที่มีรสเย็นเฝื่อน มีสารไบรโอฟิลลิน(Bryophyllin) ซาโปนิน(Saponin) และแทนนิน (Tannin) ซึ่งมีฤทธิ์ยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียนั่นเอง ดังนั้น จึงนิยมนำใบใช้รักษาแผลสด แผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก และผิวหนังไหม้ที่เกิดจากถูกแดดเผา ฝี โรคผิวหนัง ช่วยให้แผลแห้งเร็ว
นอกจากนี้ น้ำที่คั้นได้จากใบ ใช้รักษาอาการท้องร่วง นิ่ว บิด อหิวาตกโรค เป็นยาขับปัสสาวะ ปวดท้อง รักษาโรคไขข้ออักเสบ โรคหิด และขี้เรื้อน หรือนำน้ำที่คั้นผสมการบูร ทาถูนวด แก้เคล็ดขัดยอก แก้กล้ามเนื้ออักเสบ   ส่วนรากเมื่อนำมาตากแห้ง ใช้เป็นยาลดไข้ แก้ร้อนใน กระหายน้ำ แก้หัด หรืออีสุกอีใสได้

 

******************************************

เรียบเรียงโดย

Thai Herbal Products

 

ขอขอบคุณที่มาของข้อมูล

ASTVผู้จัดการออนไลน์

Posted in สมุนไพรมีประโยชน์.